Gdańska woda pod kontrolą
Znamy już wyniki analizy próbek wody, pobranych w domach użytkowników wody wodociągowej w Gdańsku lipcu br..Czy z przeprowadzonych badań wynika, że tutejsza woda kranowa jest bezpieczna, spełnia wszystkie normy i można ją pić bez przegotowania?
Sprawdzeniem jakości wody w Gdańsku zajął się Krzysztof Stankiewicz, doktor nauk chemicznych, który jako BRITA Tester od kwietnia bada jakość wody w kraju. Tym razem na zaproszenie mieszkańców Gdańska sprawdzał jakość wody z kranu w ich domach.
– Gdańszczanie byli ciekawi, czy ich woda jest bezpieczna dla zdrowia i czy można ją pić bez przegotowania – mówi dr Stankiewicz.
Ponieważ jakość wody w różnych punktach miasta może być różna, aby ocenić jej jakość dr Stankiewicz odwiedził różne dzielnice: Przymorze, Jelitkowo, Oliwa, Zaspę, Śródmieście. Najpierw zbadał właściwości organoleptyczne wody (smak, zapach, barwę), a także wstępnie sprawdził stopień jej twardości. Następnie pobrał próbki do analizy laboratoryjnej.
– Głównym problem gdańszczan, związanym z wodą z kranu, był uporczywy kamień pojawiający się na sprzętach gospodarstwa domowego – informuje dr Stankiewicz. – Mimo zaskakująco dużej wiedzy na temat wody kranowej większość mieszkańców deklarowała, że obawia się pić ją bez przegotowania. Ta nieufność może wynikać z faktu, że stereotypy na temat wody są głęboko zakorzenione w naszej świadomości. Na dodatek walory użytkowe wody tj. smak, zapach czy barwa, nie zawsze zachęcają do jej spożycia – tłumaczy dr Stankiewicz.
Parametry użytkowe wody
Badania organoleptyczne zostały wykonane w gdańskich mieszkaniach, bezpośrednio przy pobieraniu próbek. Po dokonaniu analizy organoleptycznej, dr Stankiewicz podzielił się swoimi wnioskami: – Woda była bezbarwna, a jej smak i zapach były słabo wyczuwalne. Właściwości organoleptyczne trójmiejskiej wody oceniam bardzo dobrze – dodaje dr Stankiewicz.
Wyniki badań laboratoryjnych
O ile wyniki analizy badań organoleptycznych przeprowadzanych przez dr Stankiewicza były znane podczas wizyty, o tyle na wyniki badań laboratoryjnych wykonywanych przez Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego trzeba było czekać kilka tygodni.
Gdańską wodę zbadano pod kątem spełnienia wymagań normatywnych, czyli oceniano, czy zawartość substancji niekorzystnie wpływających na zdrowie człowieka nie przekracza bezpiecznych dawek. Badania prowadzono dla trzech grup parametrów: badania bakteriologiczne, badania organoleptyczne i fizykochemiczne oraz badania w zakresie wymagań chemicznych. Wyniki porównano z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
Stopień twardości wody
Badania laboratoryjne potwierdziły, że stopień twardości gdańskiej wody wynosił od 17 do ponad 30 stopni w skali niemieckiej. Wyniki te oznaczają, że gdańska woda jest twarda bądź bardzo twarda. Może to powodować znaczne problemy użytkowe, ze względu na osadzający się kamień czy zwiększone zużycie detergentów. – Nie ma jednak powodu do obaw, bo nawet tak wysoka twardość wody jak w Gdańsku zwykle nie stanowi żadnego zagrożenia dla zdrowia – uspokaja dr Stankiewicz.
Badania fizykochemiczne
Badania wskazały także, że woda w Gdańsku ma dość niską mętność (w zakresie 20-45% wartości dopuszczalnej), co dobrze świadczy o jej czystości. Odczyn pH wszystkich próbek jest zbliżony i mieści się w korzystnej strefie normy.
Z kolei przewodność, która jest wskaźnikiem ogólnym i mówi pośrednio o sumie rozpuszczonych związków nieorganicznych jest raczej wysoka na tle innych miast, co wynika także z wysokiej twardości gdańskiej wody. Jednak w stosunku do wartości dopuszczalnej w normie wynosi wciąż niewiele, bo zaledwie 14-18 %.
Wyniki badania utlenialności z KMnO4 (umowny wskaźnik określający zużycie manganianu (VII) potasu KMnO4 przez łatwoutleniające się substancje chemiczne organiczne i niektóre związki nieorganiczne zawarte w wodzie) były przeciętne i mieściły się w granicach 45-70% wartości dopuszczalnej. Z kolei badanie OWO (ogólny węgiel organiczny), który jest innym wskaźnikiem ogólnym stosowanym w ocenie jakości wody, wykazało dość wysokie wyniki, jednak wszystkie mieściły się w granicach normy (70-85% wartości dopuszczalnej).
Badania mikrobiologiczne
W badaniach mikrobiologicznych na obecność bakterii Escherichia coli i Enterokoki nie znaleziono śladów ich obecności, co potwierdza, że woda kranowa w Gdańsku jest bezpieczna bakteriologicznie.
Badania chemiczne
Czystość chemiczna wody wodociągowej w Gdańsku jest dobra, choć porównując ze sobą wyniki próbek pobranych z różnych miejsc można stwierdzić bardzo duże zróżnicowanie składu wody w mieście. Podczas szczegółowych badań w ogóle nie wykryto obecności wielu z powszechnie występujących zanieczyszczeń. Dotyczy to szczególnie szkodliwych dla użytkowników substancji takich jak związki organiczne: akryloamid, benzen, wielopierścieniowe związki aromatyczne (w tym benzo(a)piren), chlorowcopochodne (w tym 1,2-dichloroetan, trichloroeten, tetrachloroeten, epichlorohydryna, chlorek winylu i THM) i pestycydy oraz szkodliwych metali ciężkich takich jak kadm, ołów, rtęć, arsen, antymon i nikiel.
Poniżej progu oznaczalności są także jon amonowy, bromiany i cyjanki. W większości próbek wykryto natomiast obecność azotynów, jednak ich stężenie nie przekraczało 20% wartości dopuszczalnej. Bardzo niskie względem dopuszczalnej wartości jest stężenie azotanów (25-50 razy) i sodu (15-30 razy mniej). Niskie stężenia w stosunku do normy wykazują również fluorki (3-4 razy mniej), żelazo (3-6 razy mniej) mangan (8-15 razy mniej, oprócz G5) i glin (35-90 razy mniej), a także selen (6-10 razy mniej), chrom (10-30 razy mniej) i miedź (250-500 razy mniej). Stężenie boru, choć najwyższe spośród zbadanych miast, było 4-5 razy niższe niż dopuszczalne normą.
Zwraca uwagę fakt, że stężenie siarczanów i chlorków w gdańskiej wodzie, choć mieści się w normach, jest bardzo niejednorodne i w zbadanych próbkach różni się niemal czterokrotnie dla chlorków i nawet sześciokrotnie dla siarczanów. W połączeniu z wynikami twardości świadczy to o dużym zróżnicowaniu pochodzenia i składu ujmowanej w Gdańsku wody.
Najbardziej wyróżnia się tu próbka pobrana w Śródmieściu, która miała najwięcej azotanów i manganu, ale nieco mniej fluorków i znacznie mniej chlorków, siarczanów i sodu, a także glinu i żelaza niż pozostałe próbki.
Dr Stankiewicz, BRITA Tester, tak podsumowuje wyniki badań: – Nawet najwyższe wyniki poszczególnych parametrów są relatywnie niskie w odniesieniu do normy, co oznacza pełne bezpieczeństwo w jej użytkowaniu. Dlatego oceniając przydatność do picia wody wodociągowej w Gdańsku w oparciu o wskaźniki zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia należy uznać, że woda ta spełnia wszystkie wymogi sanitarne i jest wodą o dobrej jakości, czystości chemicznej i mikrobiologicznej. Oznacza to, że spokojnie można ją pić bez przegotowania – dodaje.
Akcja badania jakości wody z kranu w Polsce dobiega końca. Wkrótce poznamy wyniki ze wszystkich dziesięciu miast w Polsce, biorących udział w akcji. Wyniki badań zostaną podsumowane i przedstawione opinii publicznej w postaci raportu, zawierającego komentarze ekspertów.
